EXCEL CARİ HESAP TABLOSU

Cari hesap, bir müşteri veya tedarikçiyle aranızdaki para alışverişinin dökümüdür. Her fatura borcu artırır, her tahsilat azaltır; sonuçta "bu müşteri bana ne kadar borçlu?" sorusunun cevabı kalan bakiyedir. Excel'de devreden bakiye formülüyle bu soruyu her satırda anlık yanıtlarsınız.

Dosyada iki sayfa var: "Başlangıç"ta hareketler girili ama bakiye boş; "Bitiş"te devreden bakiye formülle hesaplanmış. Tarih, açıklama, borç, alacak ve bakiye sütunlarıyla standart bir cari hesap ekstresi.

1. Cari Hesap Mantığı

Beş sütun yeterlidir: Tarih, Açıklama, Borç, Alacak, Bakiye. Müşteriye kesilen fatura borç sütununa (müşteri size borçlanır), aldığınız tahsilat alacak sütununa yazılır. Bakiye ise hesaplanır: her satırda bir önceki bakiyeye borç eklenir, alacak düşülür. Pozitif bakiye müşterinin size borçlu olduğunu gösterir.

2. Devreden Bakiye Formülü

İlk satır açılış durumundan başlar; sonraki satırlar üstteki bakiyeyi devralır:

=E2+C3-D3  (önceki bakiye + borç − alacak)

Formülün özü, bakiyenin hep bir üst satıra (E2) bakmasıdır. Açılış 0'dan başlar; 15.000 TL'lik satış faturası bakiyeyi 15.000'e taşır, 8.000 TL tahsilat 7.000'e düşürür. Formül aşağı çekildikçe başvuru kayar ve ekstre kendiliğinden oluşur.

3. Bakiye Nasıl Okunur

Örnek harekette bakiye şöyle ilerler: 0 → 15.000 (satış) → 7.000 (tahsilat) → 13.000 (satış) → 8.000 (tahsilat). Son bakiye 8.000 TL, müşterinin size güncel borcudur.

Pozitif bakiye alacaklı (müşteri borçlu), sıfır kapanmış hesap, negatif ise sizin müşteriye borçlu olduğunuz (örneğin fazla tahsilat) anlamına gelir. Bu yüzden borç ve alacağı ayrı sütunda tutmak, işaret karışıklığını önler. Ekstreyi müşteriye gönderirken son bakiye satırı mutabakat için yeterlidir.

Birden çok müşteriyle çalışıyorsanız iki yol var: her müşteriye ayrı sayfa açmak (ekstre düzeni korunur, mutabakat kolay) ya da tüm hareketleri tek listede tutup Müşteri sütunu eklemek. Liste yönteminde bir müşterinin güncel bakiyesi =ETOPLA(müşteri;"X";borç)-ETOPLA(müşteri;"X";alacak) ile tek formülde çıkar; müşteri sayısı arttıkça bu yöntem ölçeklenir.

4. Bakiyenin Yaşı: Vade Takibi

Bakiye tutarı tek başına eksik bilgidir — 8.000 TL'lik alacağın dünkü fatura mı, üç aylık birikim mi olduğu tahsilat kararını değiştirir. Fatura satırlarına bir Vade sütunu eklenir; kalan gün =Vade-BUGÜN() ile hesaplanır ve negatife düşen satır koşullu biçimlendirmeyle kırmızı yanar. Bir adım ötesi yaşlandırmadır: açık alacaklar vade aşımına göre kovalara ayrılır (0-30 / 31-60 / 61-90 / 90+ gün) — 90+ kovasında büyüyen tutar, kaybolmakta olan alacağın erken sinyalidir. Tarih farkı formüllerinin ayrıntısı tarih-zaman raporlama sayfasında işleniyor.

5. Sık Yapılan Hatalar

• Borç ve alacağı karıştırmak: Fatura borç, tahsilat alacak sütununa yazılmalı; ters yazım bakiyeyi tersine çevirir.
• Bakiyeyi elle yazmak: Bir hareket değişince elle bakiye yanlış kalır; formülle gelmelidir.
• Devreden başvuruyu sabitlemek: E2 göreceli kalmalı; $E$2 yaparsanız tüm satırlar ilk bakiyeye bakar.
• Açılış satırını atlamak: İlk satır açılış bakiyesini (varsa devreden borç) içermeli; sonraki satırlar ona dayanır.
• Tek sütunda borç-alacak: İkisini artı/eksi tek sütunda tutmak okunabilirliği bozar; ayrı sütun standarttır.

Özetle

Cari hesap tablosu, "önceki bakiye + borç − alacak" formülünün her satıra kopyalanmasıyla kurulur. Borç ve alacağı ayrı sütunda tutmak, bakiyeyi formüle bırakmak ve son satırı mutabakat noktası olarak kullanmak, müşteri/tedarikçi hesabını her an güncel tutan bir ekstre sağlar.

Cari, kasa ve gelir-gider tablolarını formül mantığıyla kurmayı öğrenmek isteyenler için Excel eğitimi temel başvuru ve hesap araçlarını işliyor. Çoklu cari, otomatik yaşlandırma ve raporlamaya geçmek isteyenlere ileri Excel eğitimi uygun bir devam.