EXCEL BORDRO HESAPLAMA

OfisData•6 dk okuma

Excel yeşil logosu yanında maaş bordrosu ve kesinti satırlarını simgeleyen sade görsel

Bordronun mantığı tek cümleyle özetlenir: brüt maaştan yasal kesintileri düş, kalan net maaştır. Excel bu zinciri otomatikleştirir — bir kez kurduğunuz formüller, brüt rakamı değiştirdiğinizde tüm kesintileri ve neti anında yeniden hesaplar. Aşağıda boş bir tablodan başlayıp formüllerle dolmuş bir bordroya geçişi adım adım göreceksiniz.

Çalışma dosyasını indir (.xlsx) — Başlangıç (ham) + Bitiş (hesaplanmış)

Dosyada iki sayfa var: "Başlangıç" sayfasında yalnızca çalışan ve brüt maaş girilidir; "Bitiş" sayfasında tüm kesintiler ve net maaş formüllerle hesaplanmıştır. Örnekteki oranlar mantığı göstermek için temsilîdir; güncel yasal oranları kendi tablonuza uyarlayabilirsiniz. Kesintilerin dayandığı yüzde formülünün dört farklı tipi Excel yüzde hesaplama sayfasında örnekleriyle anlatılıyor.

1. Bordro Modeli Neyi İçerir

Temel bir bordro şu sütunlardan oluşur:

Brüt Maaş: Kesinti öncesi anlaşılan tutar (girilen veri).
SGK Primi: Brütün belirli bir yüzdesi (örnekte %14).
İşsizlik Primi: Brütün küçük bir yüzdesi (örnekte %1).
Gelir Vergisi: Kesintiler sonrası kalan matrahın yüzdesi (örnekte %15).
Net Maaş: Brütten tüm kesintiler düşülünce kalan tutar.

Yalnızca Brüt Maaş elle girilir; gerisi formülle gelir. Böylece tek bir rakamı değiştirmek tüm satırı günceller.

2. Başlangıç: Ham Veri

İşe boş bir iskeletle başlanır: çalışan adları ve brüt maaşları girilir, kesinti sütunları boştur.

Excel'de çalışan adı ve brüt maaşı girili, kesinti sütunları boş başlangıç bordro tablosu

Bu aşamada tablo sadece "ne bildiğimizi" tutar: kim, ne kadar brüt alıyor. Hesaplama mantığını bir kez kurup aşağı kopyalayınca, yüzlerce çalışan için de aynı tablo çalışır.

3. Kesinti Formülleri

Her kesinti, brütün (veya matrahın) bir yüzdesidir:

SGK: =B2*14%
İşsizlik: =B2*1%
Gelir Vergisi: =(B2-C2-D2)*15% — önce SGK ve işsizlik düşülür, kalan matrahın %15'i

Excel formül barında brütün yüzde 14 SGK kesintisini hesaplayan formül ve tüm kesinti sütunları dolu bordro

30.000 TL brüt için SGK 4.200, işsizlik 300 olur. Gelir vergisi, bu ikisi düşüldükten sonra kalan 25.500'ün %15'i, yani 3.825'tir. Vergiyi doğrudan brütten değil, kesintiler sonrası matrahtan hesaplamak kritik ayrıntıdır — formüldeki parantez bunu sağlar.

4. Net Maaşı Hesaplama

Net, brütten tüm kesintilerin çıkarılmasıdır:

=B2-C2-D2-E2

Excel formül barında brütten tüm kesintileri çıkararak net maaşı bulan formül ve çalışanların net maaşları

30.000 brüt çalışanın neti 21.675 olur. Aynı formül 45.000 brüt için 32.512,50; 25.000 için 18.062,50 verir. Formülü bir kez kurup aşağı çektiğinizde her çalışan kendi satırından hesaplanır. Brüt rakamı güncellerseniz net anında değişir — bordronun Excel'de kurulmasının asıl kazancı budur.

5. Sık Yapılan Hatalar

Vergiyi brütten hesaplamak: Gelir vergisi matrahtan (kesintiler sonrası) alınır; doğrudan brütün %15'i yanlış sonuç verir.
Yüzdeyi sayı yazmak: =B2*14 brütü 14 ile çarpar; doğrusu =B2*14% veya =B2*0,14.
Oranları her satıra elle yazmak: Oranlar değişebileceği için tek bir oran hücresine bağlayıp mutlak başvuruyla ($F$1) kullanmak daha esnektir.
Net'i eksik kesintiyle bulmak: Net formülünde tüm kesinti sütunlarının çıkarıldığından emin olun; biri unutulursa net yüksek çıkar.
Güncel oranları varsaymak: Yasal oranlar dönemsel değişir; modeldeki oranları güncel mevzuata göre doğrulayın.

Özetle

Excel'de bordro, brütten kesintileri düşen bir formül zinciridir: SGK ve işsizlik brütün yüzdesi, gelir vergisi matrahın yüzdesi, net ise brütten hepsinin çıkarılması. Oranları tek hücreye bağlayıp mutlak başvuruyla kullanmak modeli güncellenebilir kılar; tek brüt değişikliği tüm satırı yeniden hesaplar.

Bordro, prim ve İK tablolarını formül mantığıyla kurmayı öğrenmek isteyenler için Excel eğitimi temel hesap ve başvuru türlerini işliyor. Çok kademeli vergi dilimleri ve senaryo analizine geçmek isteyenlere ileri Excel eğitimi uygun bir devam.

Sıkça Sorulan Sorular

Excel'de net maaş nasıl hesaplanır?

Brütten tüm kesintiler çıkarılır: =B2-C2-D2-E2 (brüt - SGK - işsizlik - gelir vergisi). Kesintiler ayrı sütunlarda formülle hesaplanır, net sütunu hepsini brütten düşer. Brüt değiştiğinde net otomatik güncellenir.

Gelir vergisi brütten mi hesaplanır?

Hayır, matrahtan hesaplanır. Önce SGK ve işsizlik primi brütten düşülür, kalan matrahın yüzdesi vergidir: =(B2-C2-D2)*15%. Doğrudan brütün yüzdesini almak yanlış sonuç verir; formüldeki parantez bu sırayı garanti eder.

Bordroda yüzde kesinti nasıl yazılır?

Brütü yüzde oranıyla çarpın: =B2*14% (SGK için) veya =B2*0,14. Yüzde işaretini unutup =B2*14 yazarsanız brüt 14 katına çıkar. Oranı ayrı bir hücreye yazıp =B2*$F$1 ile mutlak başvuru kullanmak daha esnektir.

Bordro modelini birçok çalışana nasıl uygularım?

Formülleri ilk satıra kurun, sonra hücre köşesinden aşağı çekin (veya çift tıklayın). Göreceli başvurular her satırda kendi brütüne göre kayar. Oran hücrelerini mutlak başvuruyla ($F$1) sabitlerseniz tüm satırlar aynı orana bakar.

Brüt maaşı değiştirince net otomatik güncellenir mi?

Evet. Tüm kesintiler ve net, brüt hücresine formülle bağlı olduğu için brütü değiştirdiğinizde SGK, işsizlik, vergi ve net anında yeniden hesaplanır. Bordronun Excel'de kurulmasının temel avantajı bu otomatik güncellemedir.

Bordrodaki oranlar sabit mi?

Hayır, yasal oranlar (SGK, işsizlik, gelir vergisi dilimleri) dönemsel değişebilir. Modeldeki oranlar mantığı göstermek için temsilîdir. Oranları ayrı hücrelerde tutmak, mevzuat değiştiğinde tek yerden güncelleme imkânı verir.