EXCEL EĞER FORMÜLÜ ÖRNEKLERİ

EĞER karmaşık bir fonksiyon değildir; tek bir iş yapar: bir koşula bakar, doğruysa bir şey yazar, yanlışsa başka bir şey. "Notu 50'nin üzerindeyse Geçti yaz, değilse Kaldı" cümlesini Excel'in anlayacağı dile çevirmekten ibarettir. Zorlandığımız nokta fonksiyonun kendisi değil, koşulu net kurmaktır.

Aşağıdaki dört örneğin tamamı gerçek bir Excel dosyasında kuruldu; formül barındaki yazımı ve hücrelere düşen sonuçları olduğu gibi ekran görüntüsüyle göreceksiniz. Dosyada "Başlangıç" sayfasında ham veriler, ayrı sayfalarda her örneğin çözülmüş hâli yer alıyor.

1. EĞER Fonksiyonu Nasıl Çalışır

Fonksiyonun üç parçası vardır ve sıralaması her zaman aynıdır:

=EĞER(koşul; doğruysa değer; yanlışsa değer)

• Koşul: Doğru ya da yanlış olarak değerlendirilebilen bir ifade — B2>=50, A2="Satış", C2<10 gibi.
• Doğruysa değer: Koşul sağlandığında hücreye yazılacak sonuç. Metin (tırnak içinde), sayı ya da bir hesap olabilir.
• Yanlışsa değer: Koşul sağlanmadığında yazılacak sonuç.

Türkçe Excel arayüzünde fonksiyon EĞER adıyla görünür ve argümanlar noktalı virgülle (;) ayrılır. Metin değerleri her zaman çift tırnak içine alınır; aksi hâlde Excel onu hücre adı sanar. Fonksiyonun güncel söz dizimi ve ek seçenekler için Microsoft Excel destek sayfasındaki fonksiyon başvurusu yararlı bir kaynaktır.

2. Sayısal Koşul: Geçti / Kaldı

En klasik örnek bir sınav listesidir. B sütununda not var; C sütununa öğrencinin geçip geçmediğini yazdırmak istiyoruz. Geçme sınırı 50.

C2 hücresine şu formül girilir ve aşağı doğru çekilir:

=EĞER(B2>=50;"Geçti";"Kaldı")

Sonuçlar notlara göre tek tek hesaplanır: 72 ve 90 alanlar Geçti, 45 ve 49 alanlar Kaldı. Tam sınırdaki 50, >= kullanıldığı için geçer; sınırın dışında tutmak isteseydiniz > yeterdi. Koşuldaki bu tek karakter, kaç kişinin geçtiğini değiştirir.

3. Hesap Döndüren EĞER: Kıdeme Göre Zam

EĞER yalnızca metin yazmaz; sonuç kısmına bir hesap da koyabilirsiniz. Diyelim ki kıdemi 5 yılı aşan çalışanlara maaşına %5 zam yapılacak, diğerleri aynı kalacak. Yeni Maaş sütununa:

=EĞER(B2>5;C2*1,05;C2)

Burada koşul doğruysa hücreye sabit bir metin değil, C2*1,05 hesabının sonucu düşer. 7 yıl kıdemli çalışanın 42.000 maaşı 44.100'e, 9 yıllık 51.000 maaşı 53.550'ye çıkar. Kıdemi 5 ve altında olanların maaşı değişmeden kopyalanır. Yüzde işlemini ayrı bir sütuna yazmadan, kararı ve hesabı tek formülde topladık.

4. Metin ve Boş Sonuç: Stok Uyarısı

Bazen yanlışsa tarafına hiçbir şey yazmak istemezsiniz. Stok adedi kritik eşiğin altına düşen ürünleri işaretleyelim; düşmeyenlerin yanı boş kalsın. Eşik 10 adet:

=EĞER(B2<10;"SİPARİŞ VER";"")

İki tırnağın yan yana yazımı ("") "boş bırak" demektir. Stoğu 4, 8 ve 3 olan ürünlerin yanında SİPARİŞ VER belirirken, 25 ve 60 adetli ürünlerin hücresi boş kalır. Tablo bu sayede temiz görünür; göz sadece aksiyon gereken satırlara takılır. Uyarı metnini kırmızı renkle vurgulamak, dikkati daha da netleştirir.

5. Metin Koşulu: Departmana Göre Prim

Koşul her zaman sayı karşılaştırması olmak zorunda değil; bir metnin belirli bir değere eşit olup olmadığına da bakabilirsiniz. Yalnızca Satış departmanındaki çalışanlara maaşının %10'u kadar prim verelim:

=EĞER(A2="Satış";B2*0,1;0)

Metin koşulunda karşılaştırılan değer tırnak içinde yazılır: A2="Satış". Satış satırlarında 40.000 maaşa 4.000, 45.000 maaşa 4.500 prim düşer; Muhasebe ve İK satırlarında sonuç 0 olur. Büyük/küçük harf Excel için aynıdır, ancak yazımın birebir tutması gerekir — "Satış" ile "Satis" farklı kabul edilir, bu yüzden veri girişindeki tutarlılık önemlidir.

6. Sık Yapılan Hatalar

• Metni tırnaksız yazmak: =EĞER(B2>=50;Geçti;Kaldı) hata verir veya #AD? döndürür. Metin daima tırnak içinde olmalı.
• Argümanları virgülle ayırmak: Türkçe Excel ayraç olarak noktalı virgül (;) bekler. Virgül kullanımı çoğu sistemde hata üretir.
• Koşulu ters kurmak: "50 ve üstü geçsin" derken >50 yazmak, tam 50 alanı yanlışlıkla bırakır. Sınırın dahil olup olmadığına dikkat edin.
• Tırnak içine hesap koymak: "C2*1,05" yazarsanız Excel bunu hesap değil, harfi harfine metin sanar. Hesap tırnaksız yazılır.
• Çok sayıda iç içe EĞER: Beş-altı kademe için iç içe EĞER okunmaz hâle gelir; bu noktada EĞERLER veya ARA/DÜŞEYARA daha temiz çözümdür.

Özetle

EĞER, bir hücrenin değerine bakıp karar veren en temel mantık fonksiyonudur. Sonuç kısmına metin, sayı, boşluk veya hesap koyabilmeniz onu bordro, stok, raporlama gibi çok farklı tablolarda kullanışlı kılar. Formülü ezberlemek yerine "hangi koşulu soruyorum, doğruysa ne, yanlışsa ne" sorusunu netleştirmek yeterli.

EĞER'i diğer fonksiyonlarla birlikte sistemli kullanmayı öğrenmek isteyenler için Excel eğitimi temel formül mantığını adım adım işliyor. İç içe koşullar, EĞERLER ve DÜŞEYARA gibi ileri kararları kurmak isteyenlere ise ileri Excel eğitimi daha uygun bir başlangıç.